Nguyễn Văn Hưởng » ban-doc » Đừng để người Thái thâu tóm thị trường tiêu dùng Việt

(ban-doc) - Một viễn cảnh rất đáng lo ngại trong thời gian qua đó là thị trường tiêu dùng nội địa trị giá hàng trăm tỷ USD, đang trên đà tăng trưởng hấp dẫn nhất thế giới của hơn 93 triệu dân Việt lại đứng trước nguy cơ bị một tỷ phú Thái Lan (gốc Hoa) tên là Charoen Sirivadhanabhakdi thâu tóm và chi phối.

Đại gia Thái thâu tóm thị trường hàng tiêu dùng Việt Nam là người gốc Hoa và có mối liên hệ kinh tế rất mật thiết với Trung Quốc

Đại gia Thái thâu tóm thị trường hàng tiêu dùng Việt Nam là người gốc Hoa và có mối liên hệ kinh tế rất mật thiết với Trung Quốc

Ông Charoen Sirivadhanabhakdi, có tài sản ròng vào khoảng 14,2 tỷ USD này, đang vươn vòi bạch tuộc của mình, bao trùm hầu hết mọi ngõ ngách trên thị trường hàng tiêu dùng Việt Nam, từ rượu bia, thực phẩm cho tới các chuỗi cửa hàng, siêu thị phân phối. Lần lượt Metro, Big C đã bị mua đứt, rồi tới phần lớn cổ phần của Vinamilk hay sắp tới là Sabeco cũng đang dần bị ông này thôn tính. Dù chưa hẳn đã là một tài phiệt ảnh hưởng lớn với thế giới, song có vẻ như túi tiền của ông này cũng đã đủ để thao túng thị trường Việt Nam.

Quá khứ huy hoàng

Trước năm 1975 và ngay sau khi chiến tranh Việt Nam kết thúc, miền Nam khi đó vẫn còn nhiều thương hiệu hàng tiêu dùng nổi tiếng, mà cho tới nay nhiều bậc cao niên sống vào thời kỳ ấy vẫn thường hay nhắc, như xà bông Cô Ba, kem Hynos, kem Perlon, nước tương Nam Dương Con Mèo Đen, nước mắm Liên Thành, càri Việt Ấn, bia 333 … Dù trải qua chiến tranh loạn lạc và lòng người ly tán, song đất nước khi ấy vẫn còn có một đội ngũ hùng hậu các doanh nhân tài giỏi, những người có đầu óc kinh doanh và tầm nhìn xa trông rộng, khiến Thái Lan không khỏi ngưỡng mộ. Đáng buồn là những chính sách kinh tế sai lầm thời hậu chiến và sự dè dặt trong giai đoạn mở cửa khiến chúng ta bỏ lỡ rất nhiều cơ hội và tụt hậu, trong khi những nước xung quanh thì vươn mình mạnh mẽ, trở thành những con rồng, con hổ mới.

Quảng cáo xà bông Cô Ba, một thương hiệu nổi tiếng thời xưa ở miền Nam

Quảng cáo xà bông Cô Ba, một thương hiệu nổi tiếng thời xưa ở miền Nam

Thực tại đáng buồn

Tới hôm nay, cả các doanh nghiệp lẫn chính phủ của chúng ta dường như đang tư duy theo lối rất hạn hẹp, khi để ông tỷ phú người Thái lần lượt thâu tóm những “con gà đẻ trứng vàng” và cả một thị trường tiềm năng. Lợi nhuận trước mắt thu được từ việc “bán mình” không phải ít, có khi lên tới cả tỷ USD, song hậu quả để lại cho thị trường và nền kinh tế quốc dân là không thể đo đếm. Khi đã bán đi những thứ thuộc về lịch sử, truyền thống và bản sắc thì việc xây dựng lại những thương hiệu mới, có chỗ đứng và thành công trên thị trường thật không dễ dàng chút nào. Đây liệu có phải là sự đánh đổi quá thiệt thòi đối với VN. Có vẻ như chúng ta không ý thức được vai trò đặc biệt quan trọng và tiềm năng cực lớn của thị trường tiêu dùng nội địa, trong khi cung cấp quá nhiều ưu đãi cho các doanh nghiệp FDI chỉ vì mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu.

Hệ thống Big C rồi Metro đều đã bị người Thái thâu tóm

Hệ thống Big C rồi Metro đều đã bị người Thái thâu tóm

Trong bối cảnh mà chủ nghĩa dân túy lên ngôi, nhiều quốc gia trên thế giới có xu hướng quay về với “bảo hộ thương mại”, dựng lên những hàng rào thuế quan và kỹ thuật cao ngất ngưởng, cũng như hạn chế cam kết quá sâu vào các hiệp định thương mại thì nhu cầu tiêu dùng nội địa sẽ là bệ đỡ và động lực giúp cho nền kinh tế quốc nội, trong lúc xuất khẩu sẽ đối diện với nhiều khó khăn hơn.

Chúng ta vẫn hay đề cao khẩu hiệu “dùng hàng nội là yêu nước” và kêu gọi sự ủng hộ giành cho một số tên tuổi “tương đối mới” như BKAV hay sắp tới là VinFast, … nhưng lại không có ý thức bảo vệ những thương hiệu lâu đời, gắn với truyền thống và lịch sử của cả dân tộc. Hậu quả là nền kinh tế VN, dù mang tiếng có tới cả trăm ngàn doanh nghiệp (hầu hết là vừa và nhỏ) nhưng không còn mấy thương hiệu tên tuổi lâu đời, có lịch sử cả trăm năm giống như Âu Mỹ, hoặc nếu có thì phần lớn cũng đều đã bị bán cả.

Bia Sài Gòn, biểu tượng ngót trăm năm của Việt Nam cũng sắp bị bán, ước tính thu về gần 5 tỷ USD

Bia Sài Gòn, biểu tượng ngót trăm năm của Việt Nam cũng sắp bị bán, ước tính thu về gần 5 tỷ USD

Nhiều năm qua, các doanh nghiệp Thái Lan đã ung dung trở thành kẻ chiến thắng khi tổ chức thành công những tuần lễ “hàng tiêu dùng Thái Lan” ngay trên sân nhà của người Việt. Tới một ngày, chúng ta mới chợt giật mình nhìn lại, đó là các thương hiệu hàng tiêu dùng quốc nội đang dần bị gạt ra khỏi kệ trưng bày của các cửa hàng, siêu thị và hệ thống phân phối do chính chúng ta gây dựng. Khi ấy, các bộ ban ngành và những cơ quan chức năng mới can thiệp điều chỉnh thì cũng đã muộn. Chúng ta làm được gì nữa đây khi những gì quý giá nhất đã bán cả cho người ta?

Hàng tiêu dùng Thái Lan ngày càng có chỗ đứng tại Việt Nam

Hàng tiêu dùng Thái Lan ngày càng có chỗ đứng tại Việt Nam

Thay lời kết

Hơn bao giờ hết, tinh thần của những nhà tư bản dân tộc đầu thế kỷ 20 như Bạch Thái Bưởi rất cần được phát huy

Hơn bao giờ hết, tinh thần của những nhà tư bản dân tộc đầu thế kỷ 20 như Bạch Thái Bưởi rất cần được phát huy

Các doanh nghiệp Việt Nam và cả chính phủ lẫn những cơ quan tham vấn chính sách cần hết sức thận trọng đối với các thương vụ mua bán sáp nhập doanh nghiệp. Hiện nay, nhà nước đang có chủ trương cổ phần hóa và thoái dần vốn ra khỏi các doanh nghiệp nhà nước, tuy nhiên chúng ta cũng không thể để người nước ngoài chiếm giữ đa số (quá bán), nếu không sẽ mất tiếng nói và quyền ra quyết định. Thứ nữa, vì lý do an ninh quốc phòng, đặc biệt là khi Việt Nam và Trung Quốc đang tồn tại nhiều bất đồng về lãnh thổ, cần tránh bán cổ phần cho người Trung Quốc hay các doanh nghiệp có liên quan, do Trung Quốc chống lưng. Trong lâu dài, nhà nước cần có chính sách giúp khơi dậy và hậu thuẫn cho sự lớn mạnh của tầng lớp tư bản dân tộc, không phân biệt sắc tộc, tôn giáo hay quan điểm chính trị. Tất cả cùng vì mục tiêu an ninh kinh tế của đất nước.

CTV Hải Đăng

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@nguyenvanhuong.org